حضور دموکراتیک دین در عرصه عمومی
23 بازدید
محل نشر: بازتاب اندیشه » مرداد 1386 - شماره 88 (6 صفحه - از 7 تا 12)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
آقای کدیور در این گفت‏وگو نظر روشن‏فکرانی که جمع میان دین و مدرنیته را قبول ندارند رد می‏کند و معتقد است که می‏توان با عمل گزینش از هر دو سو دست به انتخاب زد و روایتی از دین داد که با روایتی از مدرنیته قابل جمع باشد. بدین ترتیب، به گمان آقای کدیور، راه میانه‏ای میان نفی مطلق دین و نفی مطلق مدرنیسم پیدا می‏شود. در یک مقطعی موضوع آمیختگی دین و سیاست از جمله کلیدی‏ترین مباحثی بود که مورد تایید اجماع روشن‏فکران دینی قرار داشت. اما سالیانی بعد افرادی از میان روشن‏فکران دینی آمدند و این رابطه را نفی کردند و بر راندن دین به حوزه فردی و خصوصی اصرار ورزیدند. از آنجا که ظاهرا شما از آن دسته افرادی هستید که بر نقش دین در عرصه عمومی تاکید دارید و هنوز معتقدید اسلام و مدرنیته با یکدیگر قابل جمعند، تفاوت نگاه میان روشن‏فکران دینی در این زمینه را چگونه می‏بینید؟ قرائتی از اسلام با روایتی از مدرنیته قابل جمع است. هر دو را قید زدم که نگویم هر اسلامی با هر مدرنیته‏ای می‏تواند جمع شود. ساده بگویم می‏توان مسلمان بود و در جهان مدرن هم زندگی کرد. لازم نیست برای مدرن شدن دین‏مان را کنار بگذاریم. قرائت‏هایی از اسلام مثل قرائت‏های بنیادگرا، حتی قرائت‏های سنت‏گرا با مدرنیته مشکل دارند. البته اگر ما مدرینته را به گونه‏ای یک نسخه واحد برای تمام جهان بخواهیم و به بومی‏سازی آن توجه نکنیم و شرایط فرهنگی جوامع خودمان را لحاظ نکنیم، آنها هم ممکن است با فرهنگ و عرف جوامع شرقی و مسلمان دچار مشکلاتی شوند. بخش مهمی از تحصیل‏کرده‏های ما به این امکان سازگاری باور دارند. در گذشته سید جمال‏الدین اسدآبادی از جمله نخستین کسانی بود که این اندیشه را مطرح کرد و بعد اقبال لاهوری. در بین علمای حوزوی مرحوم آخوند خراسانی و افراد مکتب سیاسی ایشان میرزای نائینی، محمداسماعیل محلاتی، همین اندیشه را پیش بردند. سپس مهندس مهدی بازرگان، دکتر یدالله سحابی، آیت‏الله طالقانی،...، دکتر علی شریعتی که از همه اینها نفوذ کلام بیشتری داشت، آن را ادامه دادند تا به زمانه ما می‏رسد...
آدرس اینترنتی